Takato

مرکز تحقیقات کاربردی و تولید بذر (تکاتو)

 

Sinapis arvensis (2n=18) گیاهی یکساله از جنس  Sinapis(علف)، متعلق به خانواده براسیکاسه است. این گیاه معمولا به عنوان خردل  مزرعه ای، خردل وحشی یا خردل شناخته می شود. نام جنس Sinapis از کلمه یونانی "synaptein" به معنی اتصال با یکدیگر برگرفته شده است و نام گونه arvensisدر لاتین به معنی مزرعه است. این گیاه بومی منطقه مدیترانه بوده و در تمام مناطق معتدل آن پراکنده شده است.

علاوه بر این پراکنش عمومی این گیاه در اروپا، شمال آفریقا، آسیای صغیر، ایران، افغانستان، شمال امریکا گزارش شده است. ساقه گیاه منشعب بوده و با کرک های زبر پوشیده شده است و اغلب لکه های بنفش مایل به قرمز در پایه شاخه ها مشاهده می شود. ارتفاع متوسط آن به 20 تا 80  سانتی متر می رسد اما در شرایط مطلوب می تواند از یک متر تجاوز کند. برگ ها دارای دمبرگ به طول 4- 1 سانتی متر بوده و به شکل مستطیل، بیضی، دندانه دار، به طول 18- 4 سانتی متر و عرض 5- 2 سانتی متر می باشند. گل آذین خوشه ای با گل زرد کمرنگ، خورجین 5- 3 سانتی متر طول و تقریبا 2 میلی متر عرض و منقار 2- 1 سانتی متر 

دارد که پهن و چهارگوش است. در طی عملیات برداشت، خورجین به آسانی ریزش می کند. بذرها کروی، صاف و نرم به رنگ قهوه ای مایل به قرمز تا سیاه و به قطر 5/1-1 میلی متر می باشند. خردل وحشی گیاهی خود ناسازگار بوده و دگر گرده افشانی در آن توسط طیف گسترده ای از حشرات بومی صورت می گیرد. طبقه بندی درون گونه ای درSinapis arvensis بر اساس تغییرات جزئی در میوه و مورفولوژی صورت گرفته، اما این گونه بسیار متغیر است. از جمله واریته های این گونه شامل:

  • Sinapis arvensis subsp. arvensis
  • Sinapis arvensis subsp. allionii 
  • Sinapis arvensis var. stricta 
  • Sinapis arvensis var. pinnatifida 
  • Sinapis arvensis var. schkuhriana 
  • Sinapis arvensis var. orientalis

خردل وحشی ممکن است با تعدادی از کروسیفرهای گل زرد یک ساله از جمله:  Brassica nigra(خردل سیاه)،  (خردل هندی)، Brassica rapa (کانولا تیپ لهستانی)،  Brassica napus (کانولا تیپ آرژنتینی، کلزا)، Sinapis alba (خردل سفید) و Raphanus raphanistrum (تربچه وحشی) اشتباه گرفته شود، با این وجود خردل وحشی از همه این خردل ها با داشتن بذر در منقار خورجین متفاوت است. برگ این گیاه به صورت خام یا پخته خوراکی است. برگ های جوان به عنوان چاشنی در سالاد و برگ های مسن تر به عنوان سبزی معطر خوراکی اما تلخ استفاده می شوند. ساقه های جوان گلدار به صورت پخته خوراکی هستند. بذر نیز می تواند پودر شود و به عنوان طعم دهنده غذا استفاده شود. اما وجود سطوح بالای گلوکوزینولات در بذر و حتی برگ در صورتی که در مقادیر زیاد مصرف شود ممکن است باعث بیماری جدی در دام شود. همچنین روغن خوراکی از بذر این گیاه به دست آمده است. میزان روغن بذر این گیاه 29- 25 درصد گزارش شده است. بذر کانولا آلوده به بذر arvensis .Sافزایش سطح اسید لینولنیک و اروسیک در روغن استخراج شده و میزان گلوکوزینولات در کنجاله دارد. برای حفظ کیفیت روغن و 

کنجاله، حداکثر تحمل S. arvensis برای کلزا در کانادا 5 درصد اعلام شده است.

Sinapis arvensis  یکی از گسترده ترین و فراوان ترین علف هرز در مزارع غلات در شمال امریکا است. عواملی از جمله داشتن ژن های مقاومت به بیماری و حشرات که تاثیر زیادی بر افزایش این گونه علف هرز داشته است. همچنین میزبان بودن این گیاه برای حشرات، نماتد، قارچ، ویروس، باکتری، باعث خسارت به محصولات مختلف زراعی، به ویژه محصولات خانواده کروسیفر    می شود. هیبرید بین گونه ای مربوط به arvensis .S در طبیعت تأیید نشده است. در شرایط آزمایشگاهی، هیبریدهایی بین arvensis S. و دیگر گونه های مرتبط با آن در زیر قبیله Brassicinae به وجود آمدند. به طور کلی، برای تولید این هیبریدها نیاز به تکنیک های نجات جنین و تخمک می باشد.

منابع:

1. http://en.wikipedia.org

2. http://montana.plant-life.org

3. http://www.efloras.org

4.Warwick, S., Beckie, H.J., Thomas, A.G., McDonald, T. 2000. The biology of canadian weeds.8. Sinapis arvensis. L. Can. J. Plant Sci.Downloaded from pubs.aic.ca. 939-961.