Takato

مرکز تحقیقات کاربردی و تولید بذر (تکاتو)

 

carinata  (خردل حبشی، خردل مربوط به کشور حبشه) گونه ای آمفی دیپلوئید و یکی از گونه های مثلث U (یو، 1935) در جنس براسیکا است. این گونه دارای 34 کروموزوم با ترکیب ژنومی BBCC بوده که در نتیجه دورگ گیری اجدادی بین خردل سیاه به عنوان والد مادری (ژنوم Brassica nigra ,BB) و کلم وحشی به عنوان والد پدری (ژنوم ,CC Brassica oleracea) (پراکاش و هیناتا، 1980)، به وجود آمده است. هیچ شکل  وحشی از B. carinataگزارش نشده است. B. carinata به کندی رشد می کند، صفتی که ممکن است آن را از والد  B. oleracea  به ارث برده باشد و بذر آن حاوی روغن  قابل مقایسه با  B. nigra است.

 

این گیاه علفی یک ساله، ارتفاع آن بین 9/0 تا 8/1 متر متغیر است. سیستم ریشه ای عمیق و به خوبی توسعه یافته، تحمل به خشکی طبیعی را برای گیاه فراهم می کند. ساقه آن سبز مایل به قرمز اغلب با شاخه های فراوان همراه با جوانه های جانبی است، برگ ها متناوب با دمبرگ بلند می باشند. معمولا طول خورجین آن به کمتر از 5 سانتی متر می رسد. خورجین این گیاه مقاومت به ریزش داشته که آن را برای برداشت در شرایط خشک مناسب می سازد. بذور بزرگ و عمدتا تیره، اغلب کروی به ضخامت 2/0سانتی متر، هر چند برخی از اشکال زرد رنگ بذر آن نیز در دسترس هستند. وزن هزار دانه آن نسبت به کلزا بیشتر است. کشاورزان در اتیوپی  B. carinata را به عنوان یک سبزی با عطر و طعم ملایم در باغ خود  پرورش می دهند. اگرچه ممکن است B. carinata به عنوان یک محصول روغنی در اتیوپی کشت شود (آلیمایهو و بکر، 2004)، اما دارای سطوح بالای گلوکوزینولات و اروسیک اسید نامطلوب است (جتینت و همکاران 1997)، که انتخاب آن را برای کشت به عنوان یک محصول روغنی در مقایسه با کلزا (Brassica napus) ضعیف می سازد.

گیاه Brassica carinata علاوه بر این که متحمل به خشکی و گرما بوده، و در مقابل بیماری های مختلف     (ساق سیاه، سوختگی آلترناریایی و زنگ سفید) و آفات (شته و کک) مقاومت نشان می دهد، پتانسیل عملکرد بالا برای این گونه در تحقیقات و آزمایشات سازگاری گزارش شده است (گوپتا و همکاران، 1999). همچنین گزارش شده است B. carinataبیش از سایر گونه های اهلی به خصوص تحت شرایط دیم و طبیعی نسبت به هجوم شته (آناند و راوات، 1984) پتاسیل عملکرد بالایی نشان می دهد. یک نقطه ضعف عمده این گیاه رسیدگی آن است که دو تا سه هفته دیرتر از کلزای آرژانتینی قابل برداشت است. به همین دلیل فعالیت های اصلاحی به منظور ایجاد واریته هایی زود رس صورت می گیرد. این محصول برای اولین بار به عنوان دانه روغنی از سوی دکتر کوین فالک، اصلاح گر دانه روغنی در مرکز تحقیقات کشاورزی ساسکاتون و کشاورزی- غذا کانادا (AAFC) در دهه 1990 مطرح شد. هنگامی که دکتر کوین فالک برنامه های اصلاحی کلاسیک را روی این گیاه در سال 1995 آغاز کرد، هدف اول را کاهش تعداد روز تا رسیدگی قرار داد. پس از حدود دو تا سه سال، او موفق شد رسیدگی را در این 

گیاه به  حدود 107 روز بدون کاهش عملکرد برساند. بطور کلی به دلیل در دسترس بودن ژرم پلاسم دیررس از این گیاه، اصلاح گران زیادی به فعالیت جهت ایجاد واریته های زودرس از طریق اصلاح موتاسیون و یا با استفاده از دورگ گیری بین گونه ای و بین جنسی می پردازند. سازمان کشاورزی- غذا کانادا در حال همکاری با سازمان های مختلف دیگر به منظور توسعه استفاده از B. carinataاست.

این گیاه  به عنوان دانه روغنی صنعتی، با طیف گسترده ای از کاربردهای بالقوه توسعه داده می شود. روغن       B. carinataمی تواند آن را به عنوان منبعی برای سوخت های زیستی و سایر محصولات صنعتی جذاب سازد. بطوری که در محصولات متنوع صنعتی شامل روان کننده ها، سوخت های زیستی، پلاستیک های زیستی و به عنوان یک ماده خام برای تولید سوخت زیستی موتور های جت مورد استفاده قرار گیرد، همچنین نمونه های دیگری از موارد استفاده آن، کنجاله با پروتئین بالا در خوراک ماهی و آفت کش های زیستی است.

منابع

1) Rakow, G. 2004. Species Origin and Economic Importance of Brassica. Biotechnology in Agriculture and Forestry, Vol.54.

2) Gupta, S.K. 2009. Biology and breeding in crucifer (chapter 5: Breeding Methods). Pp: 79-97.

3) http://www.agriculture.gov.sk.ca

4) http://ecocrop.fao.org

5) http://www.agannex.com